Ortaköy kahvesinde

Oturuyorum. Yanımda bir çift var daha tam çift değiller sanırım ama çok yakınlar. Kadın kendinden bahsediyor. Etrafındaki birkaç insandan söz açıyor. Ama genelde kendisiyle ilgili yorumlarından yahut beraber yaptıkları seylerden bahsediyor. Bunu kendinden bahsetmiyormuş gibi bir havada yapıyor. Muhtemelen en çok ilgilendiği şey nasıl göründüğü olduğundan , konuyu dönüp dolaştırıp oraya getiriyor. Adam da bunun farkında ancak bu farkındalığını sağlıklı bir sohbet için kullanmak yerine kendine iyi bir pozisyon elde etmeye çabalıyor. Bunu yaparken son derece dikkatli. Masada uzun sessizlikler var. Cümleler doğaçlama olamayacak kadar guzel kurulmuşlar. Bir kadını etkilemek adına yapılması gerektiğini düşündüğü ne varsa ona göre bcimlendiriyor cümlelerini. Kadın tuvalete gitti geldi. Masaya geri oturduğunda adam biraz durdu ve net bir cümle söyledi: profil fotografına baktım ama hiç beğenmedim çok makyaj yapmışsın flaş da parlamış yüzünde. Bu cümle karşısında yüzü biraz düşüyor kadının. Makyajını yeni tazelediği çok belli oluyor. Bu da masada konuşulanlar ile manidar bir paralellikte. Adam yalin bir sekilde kadini o kadar da begenmedigini belirtiyor bir fotograflik da olsa. Ve kadinin üzerinde bırakmak istediği etkiyi böylece hafifçe bırakıyor. Ancak kadın bu tarz durumlar için talimli. Durum rahatsızlaşmadan "evet o filmdeki Nicole Kidman gibiyim ruh gibi bembeyaz çıkmışım."
Bu noktadan sonra ilgimi kaybediyorum.

Konuşmak Üzerine

İnsanlar önemli buldukları seylerden bahsederler. Böylece söylediklerine bakarak insanların neye önem verdiklerini iyi kötü ölçebilirsiniz.
Bu değerlendirmeyi yapmak, kimse ile aynı şeyleri düşünmenin mümkün olmadığını öğretir insana. Hatta konuşmalar bile aynı olamaz. Kimse aynı şeyi konuşamaz. Ancak aynı şeylerden bahsedebilir. Söyledikleri aynı değildir. Konuşmak biraz doğaçlama bir eylemdir. Çok fazla kontrol edilemez. Elbette istediği şeyi söyleyebilir insan; ancak her kelimeyi, her vurguyu, her mimiği kontrol edemez. Kontrol edemediği herşeyi doğaçlar ve doğaçlama kendinden birşey ortaya koyarak yapılır. Yani konuşan herkes bunu yaparken kendisinin bir yansımasını ortaya koyar. Bu yansıma da gözlemlenebilir. Ancak yansıma yansımadır gerçeğin kendisi değildir dolayısıyla iletişim kanalı konuşmak ve dil oldukça gerçek bir uzlaşma ve tam anlaşılma - yahut anlama- mümkün değildir.

Mutsuzluk üzerine

Büyümek aslında önceden üzülmüş olduğun şeylere tekrar üzülmeme uyuşukluğu. Ne dertler değişiyor zamanla ne de tatminsizlik. Basitce dert skalasinin büyük bölümünü taramış oluyor. İnsan üzüldükçe durgunlaşmıyor. Aynı şekilde üzülmek yerine yalnızca duruyor. Güneş doğuyor ve batıyor. Adil; ne geceyi ne gündüzü kayırıyor. Adil olmayan şey algımız. Neye hissetmeye meyilli ise onu hissediyor.
Biz, sinir sistemimiziz. Düşüncelerimiz anlık iletilerin ve çok kullanılan sinir yollarının alışkanlıklarından ibaret. Ancak hislerimizi tanımlaması bu kadar basit değil. Bana kalırsa sinir sistemimizin kullandığı enerjinin kontrol edemedigimiz yoğunlukları hissiyatları oluşturan.
Ve bitmek bilmeyen tatminsizligimizin sebebi bu. Beynimiz elektrik enerjisi ile çalışıyor vücudumuzsa mekanik. Düşüncelerimizin vardığı yere vücudumuz yetişemiyor. Sadece eski farkindaliklarimizin bizlerde yer ettigini farkederiz kendimize baktikca. Olmak istediğimiz yerde olamayız bir türlü çünkü zaten imkansizdir. En azından uyuşuk olmayan beyinler için. Bulunulan yerden memnun olabilmek için isteklerin belirlendiği beynimizin, olduğumuza karar veren tüm vücudumuzu beklemesi gerekir. Aynı düşüncelerle çalkalanan zihinler ancak tatmin duygusuna sahip olabilirler. Vucutları ile zihinleri aynı yerde bulunan insanlar mutlu olurlar. Mutluluk, "orada olmak"tır. Cogu zaman zihnimiz vücudumuzun olduğu yerde değildir. Olmak istediğimiz yerlerin fikrine vücudumuz yetişemez. Bu geri kalma hissi , orada olamama hissi hizlandirdigimiz beyinlerimizin bizlere oluşturduğu nezarethanedir. Kalıcı degilizdir orada ama her hızlandığımızda kendimizi orada buluruz. Yavaşlayan zihnimiz vücudumuzun olduğu yere geri donene kadar.
Moderniteyi yaratan insanoğlu iste kendine bu ikilemi de yaratmıştır: ya bağnazlık, ya zihnin mutsuzluğa teslimi. Seçim bizde.

Kıyma Üzerine

Kıyma. Kıyma makineleri kırmızı, hantal ve tombuldur. Et parçalarını üst taraftan alır, yandan kıyılmış halde verir. İçine koyduğunuz etler kemiksiz ve çıplak olmalıdır. Aksi takdirde makine bozulur yahut layığıyla kıyamaz.

Güneşli bir gün. Kelebekler falan. Yani bu gün o kadar güzel ki kelebeklerin farkına varıyoruz. Dışarıda hafif bir esinti, güneş ile yıkanmış çimenleri dans ettiriyor hiçbir ahenk kaygısına düşmeden. Dişlerimizi fırçalıyoruz. Belki hızlı bir duş... Sonra don giyiyoruz hatta rengini de seçiyoruz bu sefer. Kısa bir şort, tiril tiril bir tişört. Ayakkabılarımızı en hafiflerinden giyiyoruz. Neredeyse hazırız. Dolabın en büyük kapağını hayal ediyoruz. Zırhımızı hızla üzerimize geçirip dışarı fırlıyoruz.

Çocuklar çok sever kıyma makinesini izlemeyi. İçgüdüsel olsa gerek, bir bütünlüğün sistemli olarak bozulması hoşlarına gidiyor. Makineden fışkıran et yığınları üst üste binerek, cıvık sesler çıkartarak sıkışıyor, biçimsiz bir tepe oluşturuyor. Makinenin istediği şekle girecek derecede kıyılmış etler, yine makinenin ittirdiği gibi şekil alıyor. Kıymaya elini sokmak istiyor çocuk. Oynamak istiyor. Kıyma artık köfte olmaya da, oyun oynanmaya da hazır.

Bugün sanki zırhımız biraz daha ince, biraz daha taşıması kolay. Ama hava öylesine güzel ki, neredeyse güvende hissediyoruz kendimizi. Hem kelebeklerin kanat seslerini, metalik gıcırtıdan duyamıyoruz. Hava tedirgin olamayacak kadar güzelleşiyor zamanla. Güneş öyle uysal ki gözlerimizi kısmayı bile bırakıyoruz. Yani alnımız bile rahat bu güzel günde. Zırhımızı çıkarmak istiyoruz.

Makine çıplak et istiyor. Kemikleri öğütemiyor. Kıyma makinesi çalışmalıdır halbuki, birçok sebepten. Öncelikle çalışabildiğinden kıymalıdır, sonra etleri kıyma iken paketlemek daha kolaydır. Hem kıyma kıymadır. Ne eti olduğu hayvanın neresinden kesildiği önem arz etmez. Kıyma kolay şekil alır. Kıymayı paketlemek kolaydır. Kıyma kullanıma hazırdır. Dolayısıyla makine kıymalıdır. Ancak kemikler bozar makineyi. Kemiksiz etler gerekir makine için. Güzel, kanlı, sağlıklı parçalar. Lezzetli ve olduğunun dışına çıkmamış, içine gereksiz sinir ve kemik parçalarını gizlememiş gürbüz parçalar. Makine çalışmalıdır. Kemikli etlerden kaçınılmalıdır.

Sağı solu kontrol ediyoruz. Sakin görünüyor. Düşünüyoruz. Birinin yaklaştığını görürsek zırhımızı hemen geçirebiliriz üstümüze. Hem arada sırada zırhsız gezebilme lüksünü de kendimize çok göremiyoruz. Hava güzel, kelebekli, serin bir sıcaklıkta bunaltmadan rahatlatıyor. Rehavet alıyor bizi. Zırhımızı çıkartıyoruz.

Kemiksiz et. Makinenin en sevdiği. Hem kıyma, kıymadır. Hangi etten yapılırsa yapılsın, paketlemesi de kolay olur. Kemiksiz et. Mis gibi. Yumuşak. Önce bir ucu değiyor makineye, hafifçe titriyor etin her yanı. Dişlere kapılıp kıyılmadan evvel ki, hoşa giden rahatsızlık.

Zırhtan kurtulan bedenimiz hafifçe gıdıklanıyor. Kelebeklerin sesini duyar gibi oluyoruz. Gevşemiş omuzlarımız gıdıklanıyor. Zırhsız nasıl da keyifli bir hayatımızın olacağını düşünürken son hız uçan bir ok böğrümüzü deliyor.

Kan. Makinenin dişleri, etin içinde gizli kalmış kanla yıkanmaya başlıyor. Makinenin devri yükseliyor. Parçaladıkça aldığı zevk mekanik bir uğultu halinde tombul ve hantal vücudunu titretiyor. Et dişlere kapıldıkça parçalanarak titriyor.

Bir titreme halinde hafifçe doğrularak ellerimizi böğrümüze götürüyoruz. Derken başka bir ok bizi tekrar yere seriyor. Yeşil çimenler kırmızıya bulanıyor. Zırhımıza kan bulaşıyor tekrar giymeye çalışan ellerimizden. Ancak çabamız beyhude. Uçan oklar, alaylar, savaş baltaları, hakaretler, kurşunlar,ihanetler zırhsızlığımızda nefes aldırmıyor. Artık mücadeleden vazgeçiyoruz. Hissiz ve hareketsiz bir halde çimenlerin üstünde sereserpe ölüyoruz.

Et artık titremiyor da. Makinenin devinimine kapılmış, kendi deviniminden bihaber kıyılmakta. Makine korkutucu bir sakinlikle öğüttüğü eti yan tarafından paketlemeye hazır halde kusuyor. Et önemsizleşiyor. Kıyma, kıymadır, paketlemesi de kolaydır. Makine sakinleşiyor. Et artık kıyılmıştır, yoktur, kıymadır. Değer, önem taşımadan köfte yapılmayı bekliyordur.

Ölüyüz. Böylece ölülüğümüzün haricinde her şeyi de çimenlerin üzerinde kan revan içinde bırakıyoruz. Zırhımızı çıkarmamızın pişmanlığı yok örneğin. Kabullenemeyecek kadar ölüyüz ölü olduğumuzu. Artık çimenden yahut güneşten yahut zırhtan veya kurşundan öteliğimizi düşünmüyoruz. Ölü, ölüdür, sevmesi kolaydır. Bu muhteşem günde anlayamayacağımız bir sevgiye teslim oluyoruz.

Ekşime Üzerine

Şarkılar bile eskimiş.

Yazılagelmiş bir yarım öykünün yazılmaya devam etmesini teşvik amacıyla parça parça yayınlanması silsilesi-5

Kalemi kağıda yaklaştırdı. Beyazlığı rahatsız etti, birşeyler yazmadan evvel sıkıca bastırdı kalemini. Mürekkep yarıçapı artarak azalan bir daire lekeledi kağıda.Biraz daha rahat hisseti, yazmaya başladı.
"Hep yalnızlıktan. Mastürbasyon yalnızlığın tecellisidir. Yalnız kaldıkça mastürbasyon yapıyoruz da yapıyoruz. Nefesimiz kesilene, kollarımızda derman kalmayana kadar kendimizi tatmin ediyoruz. İşe giriyoruz örneğin, güzel evlerde yaşıyor, güzel kadınlarla yatıyor, yakışıklı erkeklerle öpüşüyoruz. Güzel konuşuyor, bol bol para kazanıyoruz. İyi arabalarda seyahat ediyor, iyi otellerde konaklıyoruz. Başkası yeltenmeyince biz de ne yapalım, kendimizi kendimiz tatmin ediyoruz. Mastürbasyon yapıyoruz. Hep yalnızlıktan.
Keşke bu kadar şey öğrenmesek. Bilmesek bu kadar, merak etmesek. Yalnız olmasak bu kadar, rehavete kapılsak bir başkasının sıcaklığında. Başka yalnızlıklardan böylesine etkilenmesek keşke. Kitap yazacak kadar yalnız kalanları, "edebiyat, medebiyat" diye göklere çıkarmasak, müzik denen yalnızlığı bir birlikteliğe atamasak. Romantik şarkılar tek başlarına yazılmışlardır. Bir sevgili kucağında yazılmış şarkıları sevmezsiniz siz. Çünkü doğal olarak bir özlemi anlattıkça güzeldir şiir. Öyle der bir başka büyük yalnız. Kum kitabını da o yazmıştır, sonra 80lerinde öldüğünde yalnızlığından öyle korkar ki yok dağa çıksaydım yok pabuç giymeseydim diye atar tutar. Yaşlı yalnız en fenasıdır. Çünkü doğal geliştiğini zanneder yalnızlığının. Yahut kendi tercihi sanar. Ben de küfür ederim yüzüne. Kaypaklık sanatın zeminidir. Yalnızlığını inkar eden, marjinal olur, sanatçı olur, karizmatik olur. Pis yalnızlar. Mastürbasyonlarının kokusu yüz metre öteden duyulur.
Doğal olarak insan yalnız yaşamak istemez. Kimse. Bu kimsenin hayali yahut tercihi değildir. Öyle diyen yalan söyler. Kaypaktır. İçindekine yalan söyler.Farkında da değildir ama bir küçük yalancıyla yaşadığını bilir ta içinde. İşte o yalancı fazla bu konularla ilgilenmesin diye, oyalamaya çalışırız onu. İnsan yalnız olmak istemez hiçbir zaman. Ama bazen uğraşmaktan bıkar yalnızlığını kırmak için. Çünkü her kırılmayış bir hayali kırar insanın içinde. Kişisel bir eksikliği olduğunu itiraf eder insan ve bunun ona verilmediğini, yaptığı yanlışlıklarla buna ulaştığını bilir. Yani yalnız adam yalnızlığını farkettiğinde, bunu hakkettiğini de bilir. Ama itiraf etmek istemez. Der ki " Yok ya yalnızım ben. Öyle uğraşamam insanlarla. Sevmiyorum da zaten onları. Ben yalnızlığımla mutluyum" Kimse mutlu değildir yalnızlığıyla. Herkes ya bir prens yahut bir prenses ister gelip onu bu yakınmalarından kurtaracak. Ama dedim ya itiraf etmez bu kaypaklar. Onun yerine öykü şiir yazar,şarkı markı bestelerler. Şanstan değildir yalnız olmamak. Yalnız olanlarsa şanssızlıktan değil boktanlıklarından, kaypaklıklarından, çirkinliklerinden yalnızlardır. Kiminin içi,kiminin dışı çirkindir. Farketmez. Onlar yalnız kalmaya mahkumdur. İçlerine girenlerin yahut içlerine girdiklerinin sayısının bir anlamı yoktur. Dolmayacak bir boşluğa çakıl taşları atarlar. Dipten su sesi gelene kadar da mastürbasyon yaparlar.
Güzel olmak gerekir yalnız olmamak için. Güzel olursanız insanlar size yalnızlıklarını sunarlar. Böylece sizin yalnızlığınız kırılır. Onunki baki kalır. Genelde birliktelikler tek taraflıdır. Biri tek taraflı birliktedir,öteki de tek taraflı yalnızdır. Çünkü çoğu zaman biri ancak yeteri kadar güzeldir. Diğeri ancak "iyi, saygılı, tatlı, zengin, duyarlı, başarılı"dır. Bunların toplamı da bir bok etmez aslında. Yalnızlıkları ancak dalga geçer bunlarla. O yüzden herkes güzel olmak zorundadır. Yeteri kadar güzel değilseniz ancak şekilli mastürbasyonlar yaparsınız. Sonuçlarını bazen peçeteye silersiniz, bazen bankaya yatırır, bazen de gösterirsiniz yalnız kalamayacak olanlara. Güzellik artık hayranlıktan ziyade kıskançlık oluşturur. Bazen güzel bir şeyi bozmak istersiniz. Bunu zaten yapmış olduğunuzu, kendinize en azından çirkin olmayan bir şey sunulduğunu ve yıllar içinde güzelleştiremediğinizden yalnız kaldığınızı farkettiğinizde sinirle reddedemez sonra da vazgeçersiniz yazmaktan."

Murat Abi Üzerine

Murat Abi'yle yazışıyorduk az önce. Şöyle bir şekilde veda etti;
"Gülen insan her zaman yanında olsun."
Teşekkür ederim.

Adı Üzerin(d)e

Hatırladıkça daha çok şey hatırlayacağımı hatırlayıp rahatlıyorum.

Patlıcan Tatlısı Üzerine

Reddetmek istemiyorum. Rahatsız etmek de. İnsan rahatlıkla söyleyebilmeli karşısındakine. İnsan kendine söyleyebilmeli ne olup bittiğini. Anlamak gerek. Anlatmak gerekmese de. Ama kimi insan anlatmak ihtiyacı duyuyor anlamak için. Ama korkak olmamak gerek. Tepkiyi fazla önemsemeden içindekini dökebilmeli insan.
Saklayıp da turşu edeceğimize belki söyleyip reçel yaparız sevdiğimiz şeyleri. Belki şekeri tutmaz, belki vakti vardır, belki daha pişmelidir. Belki söyledik diye büyüsü kaçar. Belki küçücüktür nihayetinde. Belki büyütürüz söylemedikçe. Belki gerçeklikle gerçek değerini bulur. Biz yutarız, kusarız, tutarız.
Bazen en saçma iki şey uyar birbirine. Patlıcan tatlısı örneğin, hiç yediniz mi? Ben yedim. Yine yerim. Siz de yer misiniz?

Çıkrıkçılar Yokuşu Üzerine

Dil feylezofu Wang Bi'yi tanır mısınız bilmem. Ancak daha modern edebiyattan önce hatta klasik romandan önce hatta ilk romandan evvel sözcüklerin gücünü ve işlevini anlamıştı. Yahut yepyeni bir şekilde anlatmıştı. Wang Bi'ye göre imgeler anlamı, sözcükler de imgeyi anlatır. Bir anlamı ortaya koymanın en iyi yolu imgeleri kullanmaktır ve imgeler ancak sözcükler ile hayat bulur. Ancak Wang Bi bizi uyarır. gerçek anlama ulaşabilmek için imgelere yahut sözcüklere takılmaktan alıkoymalıdır kendini insan. Bu sözcük-imge-anlam zincirinde her yeni halka önceki halkayı unutturmalıdır. Ve şöyle hitap eder bizlere;
"Anlamın anlaşılması, imgelerin kıyılması koşuluna bağlı, imgelerin anlaşılması da sözcüklerin kıyılması koşuluna."
Bu durumu daha iyi açıklayabileceğimi zannetmiyorum ki niyetim de o değil zaten. Ancak halen tanımlanamamış ve muhtemelen de tam olarak açıklanamayacak bir kavram olarak şiir ve edebiyatla ilgili "bir hissiyat" sağladığını düşünüyorum bu tanımın.
İlhan Berk kitabına devam ediyorum. Kendimi yüzlerce dize ile yüklemek ve anlam yoğunluğundan bitap düşüp şiirlerin derinliğini kaybetmekten çekindiğim için parça parça okuyorum. Bugün bir şiir okudum İlhan Berk'ten ve aklıma tam da bu bahsettiğim şey geldi.

Ve yüzünü alıp çıktım. Öğleye doğruydu
Çıkrıkçılar yokuşuna yağmur yağıyordu

Ellerin ellerimde sessiz yürüyorduk ve
Kapkara bir oğlan durma bize bakıyordu

Tuhaf uzun bir sokaktı ve ben susuyordum.
Bir kız memelerini bırakıp gidiyordu

Aşıktım ve hep seni soyuyordum aklımda
Bir adam çarşıyı üstümüze kapıyordu

Kadınların kızların ardından gittim durdum
Öptüğüm yerlerin içimde durulmuyordu

Üç kez yokuşu indim çıktım boncuklar aldım
Kocaman kırmızı ağzın ki hiç bitmiyordu

Akşama doğru bir aşçı dükkanına girdim
Sana benzeyen incecik atlar geçiyordu

Sonra birdenbire büyük bir sessizlik oldu
Bu dünyadan İlhan Berk geçti dedim yürüdüm.

İlhan Berk çok yetenekli bir retorik üstadı. Ancak sözcüklerle yaptığı şey retoriği aşıyor. Wang Bi'nin tanımladığı gibi imgeler yaratıyor ve bize yapay sözcüklerden, mürekkep baskılardan yükselen gerçek bir duyguyu, içimizdeki bir anlamı göz önüne koyuyor. Bence bu çok büyük bir başarı. Başarı da değil aslında bir nimet bir kutsanmışlık kendi yarattığı dünyasında. Çünkü şu anda Bodrum'da herşeyden bihaber uyuyan ve 3 karış üstünde oynaşan böcekleri ve solan çiçekleri sayamayan bu adam aynı anda bana, yaşayan düşünen, tecrübe eden birine gerçek bir duygu anlatıyor. Çok az yazar ve şair bunu yapabilme yeteneğine- belki de şansına demeliyim- ulaşabilmiştir. Dostoyevski örneğin bunlardan biridir. İnsancıkları ilk okuduğumda o yüzden şaşırıp kalmıştım. Kitabın konusu evrensel değildi. Kitabın konusu yaşadığım hayatla uzaktan yakından ilgili değildi. Ancak kitabın sonunda yaşlı ve yalnız bir adamın ve 20'li yaşlarının başında fakir bir kızın hissettiklerini anlamamış, hissetmiştim. Hayatımda muhtemelen asla hissedemeyeceğim bir duyguyu bu uzun sakallı bunalımlı adam bana Rusça'dan çevrilmiş sözcükleriyle hissettirmişti.
İlhan Berk kelime cambazlığı yapmıyor. Kafiye ile yahut süslü sözcüklerin yarattığı saray hissiyatıyla değerlendirmiyor hayatı. Bize bir hissiyatı türlü kelimeleri ardı ardına dizerek kurguluyor. Bu aynı bir ezginin yaratılması gibi. İsimleri belli, sesleri belli birbirinden o kadar da farklı olmayan notaları yanyana dizerek bir konçerto yaratmak gibi.
Ve şiiri okuduğumda biliyordum kimsenin kimseyi bu derece sevemeyeceğini. Biliyordum o kadın kimse İlhan Berk'in dudaklarına şiir yazdığı muhtemelen okumamıştı bu şiiri. Belki de o kadın hiç varolmamıştır. Ancak aşk kavramı, benlikten kurtulma ve başka birine tamamen kendini bırakma lüksü zaten doğal olarak oluşmuyor insanın bünyesinde. Efor ve kabulleniş ve unutuş ve abartı ve körlük istiyor. Ve biz tüm bunları hayatımızın bir döneminde seve seve harcıyoruz.
İlhan Berk imgeler yaratıyor sözcükleriyle. Ve öyle imgeler ki bize sözcükleri unutturduğu gibi anlamı fısıldarken kendileri de kayboluyor.
Şimdi açıkçası daha iyi anlıyorum Cemal Süreya şiirlerini, daha iyi anlıyorum Nazım Hikmet'in neyi başardığını.
Ancak bir başka durum var ki hayatımın önemli sıkıntılarından biri olacak gibi görünüyor. Estetik duygum keskinleştikçe daha az şeyi beğenir oluyorum gün be gün. Ama düşünün bir, Wang Bi'yi dinledikten, İlhan Berk'in yaptığı şeye tanık olduktan sonra bir Gülben Ergen şarkısına nasıl tepki verebilir insan. Bu sevmemek yahut dinlememek değil. Şans eseri radyoda denk geldiğim zaman radyo frekansını değiştirene kadar maruz kaldığım 5 saniye bir nahoşluk değil, bir rahatsızlık yaratıyor. Arkadaşlarımla bir gece klubüne gittiğimde dinlediğim müzikten keyif almıyor değil acı çekiyorum çoğu zaman. Estetik duygusu keskinleşiyor keskinleşmesine ama bazen gelip de sahibini kesiyor. Sirke muhasebesi yani.

Fotoğraf: Can Esmer

Otto e Mezzo Üzerine

Zaaflarımız farkındalığımızın yetemediği ölçüde yönlendiriyor hayatımızı. Serin duruşumuzu muhafaza edemediğimiz zaman, komplekslerimiz, eksikliklerimiz dümeni ele alıyorlar. Ne olduğumuzu düşünürsek düşünelim, ne derece kontrol etmeye çalışırsak çalışalım olduğumuz insanı nihayetinde farkında olmadıklarımızın, gözden kaçırdıklarımızın sonucu oluyoruz. Hayata hazırlanmak mümkün değil, ancak yeteri kadar gözünüz açıldığında herşeyi olduğu gibi akışına bırakmak da mümkün olmuyor. Bu iki ucu da pis kokan bir yol. Bir yandan o "büyük macera" dediğimiz yaşamayı istiyoruz, ancak bunu yaparken zaaflarımızın bizi soktuğu hali de kabullenemiyoruz bazen. Neleri gözden kaçırdığımızı bir buruklukla farkediyoruz.
Birçok insan bu durumu genele yayarak kabulleniyor. "İnsan herşeye yetişemez" deyip, yaptıklarını meşrulaştırıyorlar. Muhtemelen de haklılar. Ancak ben bunu söylemeyi kendime bir türlü yediremiyorum. Bu belki kendini beğenmişlik. Belki fazla görmelik olduğumu. Ama sanki yeteri kadar uğraşırsam, yeteri kadar dikkatli olursam, en azından pişmanlık yahut eksiklik duymayacak derecede yetişebilirmişim gibi geliyor hayatın dinamizmine. Zaman zaman yetişebildiğimi de düşünüyorum ancak, bunun bir ilüzyon olduğunu çok geçmeden anlıyorum.
Zaaflarımı suçluyorum bunun için. Kendime yükleniyorum serinkanlılığımı yitirdiğimi ve büyük resmi göremediğimi düşünüp. Makro birşeyler yaşamaya çalışırken sanki mikro detaylarda takılıp kalıyorum. Şimdi düşündüğüm zaman herşeyin bir başka kerterize göre makro ve mikro olabildiğini görüyorum. Her yaşadığım şey bir şeylerden büyük ve birşeylerden küçük.
Ama ihtiyacım olan şey hiçbirşeye takılmamak. Ben her ne kadar makro olduğunu düşünsem de takıldığım şeyin, kendime hatırlatmalıyım zaman zaman çok daha makro şeylerin olabileceğini. Belki de zaaflardan sıyrılmanın yolu budur. Kafamızın, içimizin büyüttüğü şeyi basite indirgemek. Çünkü bir bütün olarak hayat öylesine karmaşık ve girift ki tek başına ele alınan her öğe her ne kadar büyük olursa olsun önemsiz kalıyor.
Fellini biliyordu bunu. Ne işlerse işlesin filmlerinde bu makro ve mikroluğu hep yansıtmıştı filmlerinde. La Strada'da evinden bir köle gibi koparılmış kız sahibinin güleryüzlü olmamasına üzülebiliyordu. Yahut kalpsiz bir adam önemsiz bulduğu birinin ölümü üzerine yıkılabiliyordu vicdanının sızısıyla.
Otto e Mezzo ise zaafların üzerine eğilerek bu makro ve mikroluğu gösteriyor bizlere. Filmi anlatmak değil niyetim. Onun hissettirdiklerini yazmak. Sanırım yapmış olduğum da bu hali hazırda.
Bir insan olarak kendimi çok garip buluyorum. Diğer insanlardan farklı olduğumu söylemiyorum. Birey olarak değil bu garipliği tüm insanlıkta görüyorum. Farklılık ve farkındalık istiyoruz kendimiz için. Aklımıza asla toz kondurmak istemiyoruz. Montaigne'in de dediği gibi, yeteneklerimizin yahut güzelliğimizin eksik olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Ancak aklımızı yetersiz bulmayız her ne kadar aptal olursak olalım. Belki de bu yüzden düşündüklerimizi destekleyecek birilerini görünce bu derece heyecanlanmamız. Benim yaptığım gibi bir filmin hissettirdikleri üzerine bir şeyler yazmak, yahut ucuz da olsa bir şiir dizesini, bir şarkı sözünü yazmak sağa sola belki de sırf kendimizi onamak için. Belki de "bu" benim zaafım. Belki de bu hepimizin zaafı..

Clark Kent & Samimiyet üzerine

Serinkanlılık tam karşılığı olsa gerek: cool olmak. İlk bu tabirin yayıldığı zamanları hatırlıyorum hepimiz bir Allah'ın kuluyuz şakası yapılırdı. İngilizce tabirlerin dilimize yavaş yavaş kalıcı yerler edinmeye başladığı zamanlardı. O zamanlar günlük konuşmalar içerisinde insanlar ingilizce bir kelime kullandığı zaman hemen irkilirdik. Ya nasıl yoz bir insanla konuştuğumuzu düşünür yahut ne kadar da bilgili kültürlü olduğunu aklımızdan geçirirdik. Bu kadar yaygın değildi o zamanlar. Bu kadar normal değildi.
O zamanlar bu cool olmak meselesi çok soyut gelirdi bana. Filmlerde görülür gibi gelirdi ancak. Yapmacık gelirdi. Sanki kamera durduğunda "cool"luk da kalkardı ortadan.

Samimiyet bir meziyet derler. Ben buna çok inanmıyorum. İçinden geldiği gibi hareket etmekte bir marifet olduğunu sanmıyorum. İstediği şeyleri yaptığı için takdir edilmemeli insan. Özenilebilir belki ama takdir edilmemeli. Hayranlık kişiliğine değil istediği gibi davranabildiği için bahtına olmalı. Bir erdem değil samimiyet kanımca. Takdir edilebilecek şey insanın anlatma ve beğenilme kaygısına kapılmaması olabilir belki. Çünkü ufak tefek şeyler dışında kişiliği ile ilgili beğenilme kaygısı olmayan kişi gerçekten samimi olabilir. Karşı tarafın hoşuna gidecek bir şey söylemek yahut onu etkileyecek birşey söylemek değil. Gerçekten içinden geçeni söylemek. Sonuna fazla bakmadan. Kameranın karşısında güzel görünüp görünmediğine çok da aldırış etmeden.

Bazı sinema yahut tiyatro sanatçıların bir kişilik bozukluğu gelişebileceğini duymuştum. Öyle çok da şaşırtıcı birşey değil aslında. Örneğin çok ünlü bir sinema yıldızısınız. Ve herkes sizi olağanüstü güçleri olan her cümlesi birbirinden seçkin olan biri olarak biliyor. Süpermensiniz diyelim. Hayranlarınıza fotoğrafınızı imzalarken Clark Kent bile değilsiniz aslında. Her kimseniz O sunuz. Ve hipokratça kendi adınızı yazarsınız fotoğrafınızın üstüne. Ve hayranınız da sizin imzanızı aldığı için değil süpermenin imzasını aldığı için, arkadaşlarına anlatacağı süper bir hikayesi olduğu için gülerek ayrılacaktır yanınızdan. Sizin konumunuz onun için süperdir. Süpermeni oynadığınız için süpermen olur çıkarsınız insanların gözünde. Ama kendinizi kandıramazsınız. Süper görme gücünüz olsa insanların iççamaşırlarına bakmak isteyeceğiniz gerçeğini yadsıyamazsınız. Yadsıyamadığınız için de şüphe edersiniz kendinizden. Herkimseniz artık O olmak istemezsiniz artık. Süpermensinizdir çünkü siz. Ancak dikkat çekmemek için Clark Kent gibi giyinebilirsiniz.
Bu durumun son dönemdeki en belirgin örneği Charlie Sheen olsa gerek. Son yıllarda rol aldığı dizide devamlı alkol alan, yalnızca eğlenerek vakit geçiren, son derece kolay para kazanan, her gece hemen hemen başka bir kadınla birlikte olan, üstüne üstlük normal bir hayat yaşamaya çalışan kardeşi ile dalga geçerek yaşayan bir insanı canlandırıyor. Parlak bir ekranda son derece keyifle izlenen bu yaşamı kameralar olmadan yaşamaya başladığını gözlemliyorum. Belki tek fark olarak Clark Kent'liği değil direk Süpermenliği seçiyor.

Bu duruma Clark Kent sendromu diyelim bu yazı için. Zamanımız Clark Kent sendromunu sıradan insanlara bulaştırdı gibi geliyor bana. Çünkü artık herkes biraz kamera karşısında yaşıyor. Her düşündüğümüz, her yaptığımız rahatlıkla takip edilebiliyor parlayan ekranlarda. Evet kendini, "derdini" anlatmak da bir sakınca yok bu yalnızca insani ancak gösterdiği şeyin de beğenilmesini istiyor. Herkes biraz oynuyor hayatını. Artık "cool" olmak yalnızca sinema sanatçıları için değil sosyal herhangi bir ilişkiye giren tüm insanlar için gerekiyor.

Ve dolayısıyla arkadaşlarınızın yanında kahkahalar atıyor belki odanıza dönüp ağlıyorsunuz. Sevgilinize ne denli değer verdiğinizi söylerken, nasıl da cinsel ilişkiye girdiğinizi yine gülerek arkadaşlarınızla paylaşıyorsunuz. Evinizde ailenizin biricik seçkin çocuğusunuz değil mi? Ancak rahatlıkla ufacık uyuşturucu kaçamağınızı keyifle anlatıyorsunuz. Hangisi sizsiniz? Hangisi gerçekten biziz? "Ben 'böyle' bir insanım ancak 'bunları' da yaptım" demeyi pek severiz. O "böyle"liği ne zaman yaşarız acaba. Ölüm döşeğinde hatırlarken mi? Hatırlamak da kendi kendimize anlatmak kendi kendimize oynamak değil midir zaten?

"Cool"luk müessesesi bir çok genç erkek ve kadının sosyalleşmesine ve sevişmesine kaçınılmaz bir katkı sağlıyor orası kesin. Peki ya karşılığında ne alıyor? Yarım kalmış bir kişiliğin tamamlanması için belki bir ömür sürecek bir çabanın içine atıyor. Samimiyet ise bir önem arzetmiyor artık. Samimiyetiniz ancak karşı tarafa "cool" geliyorsa işinize yarıyor. Siz bir işe yarasın istemiyorsunuz evet sadece istediğiniz gibi davranıyorsunuz iki adım ötesini hesaplamıyorsunuz. Ama belki de öyle yapmanız gerektiğini iki adım sonra içine düştüğünüz saçma sapan pozisyona girdiğinizde anlıyorsunuz. Bu zamanların ruhu samimilere pek de yardımcı olmuyor. Ama zamanın ruhuna göre değişmeyi de midem kaldırmıyor.
Farkındalıkta teselli arıyorum. Kendim gibi olmama neredeyse mani olan sosyal yargıyı kınıyorum.
Tatminimi biraz ötemde kaynayan kazanda ellerimi ısıtmakta arıyorum.

Gece düşünceleri üzerine

ipin ucunu çekersen
düğümdür çıkışları...

Gün Üzerine

Güneşli bir gün herşeyi getirebilir insana. Mutluluk getirebilir örneğin. Nefret getirebilir mesela. Tadınızı tuzunuzu kaçırabilir, şeker anılar da serpebilir hatıralarınıza. Ama başlarken farkında olmasınız nasıl bir güne uyandığınızı, nerede uyandığınız, çok da farkettirmez bazen hissiyatınızı. Ama tüm günlerinizin içine de edebilir. Yani aslında günün ne getireceğini hiç bilemezsiniz. Sizi şaşırtmamayı da seçer bazen zaman. Zaman mefhumunuzu da unutturur ama arada sırada. Ve gün bittiğinde ve yatağınıza yahut başkasının yatağına girdiğinizde gözleriniz önce tavana dikiliverir siz anlamadan. Yahut kapının altından sızan ışığı farkedersiniz. Kötü günlerinizin muhasebesi yine kötü günlerin gecesinde sizi bulur. İçinden çıkılır yahut çıkılmaz her ne ise sorununuz, mercekler altında gözünüzde büyür. Yine ve yine düşünürsünüz nelere malolup nelere yol açtığını bugünün. Pozitifse bakışınız o güne karşı, sayılı olduğunu kabullendiğiniz bu durumun tadını çıkarmak istersiniz. Ve kurcalamazsınız fazlaca; rehavetin sıcaklığı yorganınıza bulaşır göz kapaklarınız ağırlaşır ve kaldığınız bu harika yerden devam etmek adına bir mola verirsiniz oyununuza...
Yahut yalnızca benim bilmiyorum...

İlhan Berk üzerine

Hiç İlhan Berk şiiri okudunuz mu? Ben okumamıştım. Belki bana kalsa daha uzun da bir süre okumazdım. Evet kitabını almıştım okurum diye, ancak kitaplığımın bir bölümü halen okurum diye aldığım kitaplarla dolu. Hollanda'dayım şu an bilmiyorsunuzdur belki. Yanımda öyle çok fazla türkçe kitap taşıyamamıştım. Bu sabah tatlı bir ispanyol gitarının ezgileri eşliğinde İlhan Berk okumaya başladım. Yapı kredi yayınlarının İlhan Berk'in tüm eserleri topladığı serinin ilk kitabının ilk şiirindeyim hala. Adı İstanbul. Uzun çok uzun bir şiir. Ki ben çok sevmem uzun şiirleri. Bir şiir uzadıkça sanki yoğunluğu azalırmış gibi gelir. Bu uzun bir şiir ve dedim ya halen bitirmedim şiiri sonuna kadar. Ve umarım tüm kitap bu şiirdir. Çünkü İstanbul'u hiç bu kadar güzel gezmemiştim. Çünkü İstanbul'u hiç bu kadar özlememiştim.
Yürüyormuş gibi hissediyorum İstanbul sokaklarında. Ve uçuyormuş gibi. Sanki olup biten herşeyin farkındayım sırça sarayında dünyanın. Saray, çünkü tüm müştemilatı çıkarınca ancak bir saray kalır geriye İstanbul'dan. Sırça, çünkü her adımımda bişeyleri kırıyormuşum gibi gelir narin İstanbul'un. Kimi insan rakip eder kendine bu şehri bense hep kırılırsa bir parçası bir yerlerimi kesecek diye korkarım narin güzelliğinin.
Bu farkındalık görmek gibi değil. Duymak gibi değil. Sanki dokunmak her olup bitene. Avaz avaz bir bağırışı ellerinde gezdirmek gibi. Ufak bir kız çocuğunun yerde karıncalanmış şekerine akıttığı gözyaşlarını biriktirmek gibi bir hokkanın içinde, dökülmesin daha fazla diye.
Öyle güzel ki İlhan Berk'in kağıttan parlayan sesi. Bilmiyorum belki ben çok özledim yaşadığım yeri. Ama yine de daha az değerli yapmıyor hiç birşeyi.
Ve hiç bu kadar güzel olduğunun farketmemiştim bana ait olan zamanların;
" Bu sokağın Polonya'lı bir kızı vardır,düşünürüm
Bunun Krallar ve Padişahlar kadar hür akşamüstleri vardır
Seyyar bir sinema makinesinden uzak memleket resimlerine
bakılır"
İlhan Berk saygılar ve selamlar olsun

"Sen çiçekli beyaz sabahlığınla hatırıma gelirsin
Bir minyatür misali yüzün berber dükkanlarının camlarına
işlenmiş
ağır bir çay kokusu dağılır saçlarından
iki yanında çok defa aşksız garip insanlar oturur
...
Bu gelip geçenlere gülen kadın artık hiç kimseyi beklemediği
için neşeli
Bu en çok aşktan korkar
Bu sıkıntıyı sevmez başını alıp gider
...
Benim onlar için yazdığım şiirler vardır
Neşredemem..."

Fotoğraf: Kâmil Şükûn

Yazılagelmiş bir yarım öykünün yazılmaya devam etmesini teşvik amacıyla parça parça yayınlanması silsilesi-4

"Çok fazla insanın, çok küçük bir yere doluşup ilkel tempolar eşliğinde tepişmesine parti diyoruz." Müziğin sesi çok yüksek olduğundan anlamıyor ve gülümseyerek "evet" diyor. Bas tonların baskın olduğu anlarda bacaklarıyla tüm vücudunu sallıyor yahut ani bir hareketle sıçrıyor. Dans dedikleri şey. Bu dansları hiçbir zaman anlamamışımdır. Ne valsin zarifliğini taşır, ne de bir çarliston ezgisi gibi kıpır kıpır yapar insanın içini. İlkel. Müzik için de dans için de söyleyebileceğim tek şey bu. Hem bir şarkının bütünlüğünü müzik, söz ve bu ikisinin uyumu oluşturur. Müziğiniz sözlerinizin hissiyatını kulaklara fısıldamıyorsa yahut sözler kafiyeli olmaktan öte gidemiyorsa şarkınız eksik olmaya mahkumdur. Ve bunca insan eksik ezgiler eşliğinde zıplıyor, anlamadıkları bir dilde tanımadıkları insanları dövdüklerini, anneleriyle yattıklarını, sevdikleri kadının mahallelerindeki fahişeden çok daha iyi olduğunu yahut cinsel organlarını yalattıklarını bağırıyorlar. Her seferinde şaşırıyorum.
"Birer bira daha mı içsek? Ben de bir tuvalete gideyim geleyim." Yemekte de bunu yapmıştı. Onun anlayamayacağı şekilde gülümseyip bara doğru yaklaşıyorum. İnsan kalabalığının içinde ilerlemek çok zor. Aynı anda, "şu" anda kaç kişiye dokunduğumu düşünüyorum. Şu 30 metrekarede kaç kişi birbirine dokunuyor. Permütasyon formülünü unutmuşum, yıllar sonra ilk defa bir işe yarayacaktı.
Kokular. Aklıma en sevilen yemeklerin aynı tencerede kaynatıldığı geliyor. Birbirine karışan kokular ter kokusunu bastıramıyor. Eski sevgililerimi hatırlıyorum, okuldan 2-3 kişi geliyor aklıma, geçenlerde kapıya gelen satıcıyı düşünüyorum. Ne kadar çok kişi aynı parfümleri kullanıyor..
Birasını uzatıyorum. Yüzü bir anda genişliyor, soğuk bir içeceğe niçin bu kadar sevindiğini düşünürken koşarak etrafımızdaki insanlardan birine sarılıyor. Sesin ne kadar yüksek olduğunu, ikisinin de çığlık attığını görür ancak duyamazken yeniden farkediyorum. Yanıma geliyorlar. Nereden tanıştıklarını açıklarlarken şaşırıyorum. Ne kadar birbirlerine benziyorlar! Konuşma tarzları, kıyafetleri ve makyajları o kadar aynı ki ikisini birbirinden ayırmak çok zor olacak diye düşünüyorum. Kısa bir süre sonra beni unutuyorlar, fırsattan istifade edip kenarıya bir yere geçiyorum. İnsanları izlemeye başlıyorum. Herbirinin içine düştüğü öfori halini şaşkınlıkla izliyorum. Eğlenmedikleri gerçeğini nasıl da orada bulunmuş olmanın getireceği sosyal avantajla unutuyorlar. Hiçbiri ile vakit geçirmek istemediğimi farkediyorum. Nasıl bu kadar yabancı olabilirler? Hissiyatlarından ve kendiliklerinden nasıl bu kadar yabancılıklaştıklarına inanamıyorum. Eski bir söz geliyor aklıma. Herkesin deli olup olamayacağını düşünüyorum. Psikoloji bilimi deli kavramında çuvallıyor.
Nihayet eve gidiyoruz. Gecenin benim için tek gerçek bölümü yaklaşıyor. Kız da ne olacağının farkında ancak kendisinin bir fahişe olmadığından emin olabilmek için birer kadeh içki içmeyi teklif ediyor. Hiçbir anlam ifade etmeyen, her kelimesinde bir diğer cinsel çağırışım taşıyan bir konuşmanın sonrasında yatak odasına geçiyoruz.
Parfüm sürmemiş olmasına çok seviniyorum. Teninin kokusunu içime çekiyorum. Ellerim yumuşak hatlarında geziniyor, estetik duygum kapalı gözlerimin ardında tatmin oluyor. Öpüşündeki, vücut hatlarındaki kadınsılığın tadını çıkarıyorum. Yaptığım işi ağırdan alıyor olmam karşımdakini tahrik ediyor. Son derece bencilce olan bu durum ona benim hakkımda içinde " serinkanlı, abaza değil, karizma, Beni beğenmedi mi?" gibi sözlerin geçtiği birtakım şeyler anlatıyor. Tadını çıkarıyorum.
Ertesi gün yaşanan anlamsız ilişki konuşmalarının, her seferinde olduğu gibi yine , sevişmeye değmeyeceğini düşünüyorum. Birbiri ile çelişkili bir kaç şey söyleyip konuşmayı sonlandırıyorum. Çok fazla kalbini kırmadan hatta memnun bir şekilde bırakarak sokağa fırlıyorum. Mart buz gibi bir güneşi bulutların öte yanında gezdiriyor. Göreceli aydınlıkta cinsel tatminin üzerimde bıraktığı keyifle ilerliyorum.

La Strada üzerine

1950lerden kalma bir İtalyan filmi "La Strada". Türkçe karşılığı yol. Kafası karışık bir kızın bencil bir avare sirk oyuncusu ile yolculuğunu anlatan bir dram filmi. Daha ilk sahnesinden itibaren insanı içine alıyor. Giuliette Masina'nın üst düzey oyunculuğuyla apayrı hayatların tutarlı bir yansımasını sunuyor.
Filmin sonunda bir sahne var. Denize yürüyor Quinn. Eskilerden kalma bir ezginin hatırlattığı yüklerin ağırlığıyla yıkık adımlarla suya giriyor. Çok dramatik, çok etkileyici; tam bir klasik.
Anthony Quinn'in ne denli usta bir oyuncu olduğunu tekrar hatırladım.
Selam olsun..

Ayrılış üzerine

Explosions in the Sky diye bir grup var. Bu grubun geçtiğimiz yıllarda çıkardığı " all of a sudden I miss everyone" diye bir albümleri var. Türkçe karşılık aşağı yukarı " aniden herkesi özledim". Şimdi bu cümle çok yakın geliyor bana. Tüm sevdiklerim. Karşılıklı güldüklerim. Sezdirmeden üzüldüklerim. Hepsi sıralanıyorlar. Ailem. Sanki ihanet ediyorum onlara. Ama öyle olmadığını da biliyorum. Kısa süreli gidişim ve hayırlı bir gidiş. Yine de..
Odamın bir duvarı resimlerle bezeli. Çok estetik durduklarını söyleyemem ancak orada durmalarını seviyorum. Şimdi baktıkça biraz daha hüzünleniyorum. Garip, anlatılması güç bir his bu. Sanki -bugün tesadüfen lafladığımız kuzenimin tasvir ettiği gibi- düzenimi bozuyor, kaşınıyormuş gibi hissediyorum. Ancak belirsizliğin verdiği de tatlı bir heyecan taşıyorum bir yandan. Duvarımdaki resimlere baktıkça her bir gülen yüzü nasılda özlediğimi düşünüyorum şimdiden. Doğal, lafını etmeye değmez belki. Ancak ben kayda değer buluyorum esasen. Gidişler çok olmuyor hayatımda. Bu hissiyatı hatırlamak istiyorum.
Şimdi ufak birer pencere gibi geliyor her fotoğraf. Duvarımı farklı zaman ve mekanlara açıyor. Biliyorum her gülüş hatırladığım kadar sıcak değildi. Biliyorum belki de kızgındık kolkola objektife sırıtırken. Ama duvarımdan açılan pencereler filtreliyor kötü hatıraları; 32 çarpı kişi sayısı kadar diş ve sıcak esintiler taşıyan bir "ceyran" bırakıyor.
Duvarımdan poz veren tüm simalar; kendinize iyi bakın. Döndüğümde duvarım burada olacak büyük bir terslik çıkmazsa. Siz de burada olun. Ben yeni pencereler açmaya gidiyorum.
Eskilere manzara olsun diye...

Garip öykü üzerine

Ellerim biraz üşüyor gibi. Uzun ve karanlık bir tünelin başındayım sanki. Arkamdaki soluk ışık önümdeki tünelin çok ufak bir bölümünü belli belirsiz loşlaştırıyor. Ellerim üşüyor. Ceplerimin astarını daha sıkı doluyorum parmaklarıma. İşe yaramıyor. Boğazım karıncalanıyor. Vücudumun adı belli yeri belli olmayan yerinden kopup yukarılara tırmanmış bir camadan var. Camadan bir düğümdür ve tek taraftan yük taşır. Yük arttıkça düğüm çözülmez olur, sıkışır, ipler birbirine geçer. Çözmenin tek yolu üzerindeki yükü kaldırmaktır. Vücudumun adı belli yeri belli olmayan parçası, karnım. Neresi karnım? Bir muğlak bölge izleniminden başka ne ifade ediyor? Halbuki nice şeylerin kaynağı orası. Kalp ile çok karıştırılır. Biz kalbimiz duygularımızı oluşturuyor zannederiz. Karnımız denilen o boşlukta yankılanışını yok sayarız. Hislerimiz orada ulaşır zihnimizin salonlarına, boşlukta yankılanır. Anlatamadığımız herşeyin kaynağı karnımızdır. O yüzdendir karnımızın neresi olduğunu tam bilemememiz.
Camadan tırmanıyor. Önce diyaframıma baskı yapıyor. Nefes almak güçleşiyor. Sonra boğazımda bir sürüngen misali yavaş yavaş tırmanıyor. Boğazımda hissedebiliyorum. Bir karıncalanma gibi başlayan his şimdi bir gürz resmi çağırıştırıyor beynimde.
Ellerim üşüyor. Tünelin uzunluğunu kestirmeye çalışıyorum. Ne kadar uzun olursa içeride birilerinin olması olası olur? Küçük bir mağaradan ziyade koca bir salon olursa tünelin ucunda belki sesimin yankısı bir kaç kulağa değer.
Ellerim üşüyor. Nefesimin sıcaklığına başvuruyorum bu sefer. Ellerimi ağzıma götürüyorum. Nefesim keskin soğuklukta sıcaklığını ancak avucumun için ısıtabilecek kadar muhafaza ediyor. Parmaklarım hissizleşiyor. Camadan tırmanıyor. Nefesimi kesiyor. Avucumun içi üşüyor. Tünele bakıyorum, acıdan gözlerim yaşarıyor, tünelin keskin hatları yumuşuyor, çarpılıyor. Kalbim derinliğine aldırmadan kendini hissettirecek kadar hızla atmaya başlıyor. Korkuyorum. Korkudan ödüm kopuyor. Ve oda camadanın ucuna takılıp yukarı tırmanmaya başlıyor. Ellerim üşüyor. Nefesim kesiliyor. Ellerim ağzımda. Korkuyorum. Nefes alamıyorum. Düğüm ağzımın içine kadar gelmiş yavaş yavaş tüm benliğimi ele geçiriyor. Nefesim uzaklaşıyor. Korkuyorum. Diyaframım yay gibi gergin. Tünelin başında korkudan ve soğuktan tirtir titriyorum karanlığa bakıyorum, yaşaran gözlerimle hiçbirşey göremiyorum. Ölesiye bitesiye korkuyorum. Zihnim korkudan küçücük kalmış. Ellerim üşüyor. Nefesim... Ellerim ağzımda.. Son bir nefes. Düğüm... Diyaframım son kez kasıyor kendini... Dudaklarım... Ellerim. Düğüm heryerimde, zihni.. Son bir derin nefes.. vermeliyim. Boğuyor beni nefesim. Ellerim üşüyor. Kalbim yerinde çıktı çıkacak üzerimdeki kazaktan yardım alıyorum. Ellerim buz. Zihnim ufak. Düğüm. Son bir nefes. Diyaframım kasılıyor. Ellerim ağzımın iki yanına kapanıyor ve açık ucu tünele bakıyor. Düğüm beni öldürüyor, çıkarmalıyım. Onu ama nefesim... son bir kez gevşiyor diyaframım. Nefesim son kez hızlanıyor ciğerlerimden ağzıma... Tünele doğru avaz avaz, son nefesimi önce belli belirsiz, sonra korkuyla, sonra isyanla, sonra yaşarmış gözlerimi kapatarak, ve küçülmüş zihnimin tüm benliğiyle ve uyuşmuş kulaklarımla hiçbirşey duymadan, uzun uzun veriyorum...

Umacı kuşu değil mi bu? Nasıl da ötüyor tek başına. Umacı kuşu olduğunu nasıl anladım? Hiç görmedim bile hiç işitmedim ötüşünü. Ama biliyorum. Arkamda uçuştuğunu kulaklarımla görüyorum. Sonra gözlerim geliyor aklıma. Sımsıkı kapalılar. Yavaşça gevşetiyorum. Belli belirsiz bir ışık. Gözlerim aralandıkça tünelin azalmış karanlığını görüyorum. Ellerim üşümüş gibi. Cebime sokuyorum. Sesimin yankısını duyamadığım çok sonra aklıma geliyor. Buraya nereden geldim acaba diye düşünürken ayaklarımın rotasına uyuyorum. Tünel kayboluyor. Ellerim kayboluyor. Düğüm kayboluyor. Diyaframım kayboluyor. Kışın beyazına karışıyorum. Korkum kayboluyor...

Sırt üzerine

Sırtımızın değerini bilmiyoruz yeterince. Aynada göremediğimiz için olsa gerek. Sağlamlığının ne derece önemli olduğunu farkedemiyoruz. Ama düşünün bir, taburelerde nasıl da rahatsız otururuz. Sırtımızı dayayamayınca nasıl da tetikteyiz her daim. Sanki gözümüzle göremediğimiz heryerden birşeyler üzerimize atlayacakmış gibi. İçgüdüsel olarak odanın ortasında durmayız hiçbir zaman. Bir duvar arkamızda olmalıdır. Sağlamlığından emin olduğumuz.

Sırtımıza gerekli kıymeti vermiyoruz. Anlamıyoruz da arkamıza bakmaya çalışırken önümüzdekini. Gözlerimiz nereye odaklanacağını anlayamadan başımızı artık o anda sırtımız nerede kaldıysa oraya bakmak için döndürüyoruz. Nicelerini kaçırıyoruz. Arkamızla olan muhasebemiz bitmeden yeni gelenlere yeteri kadar misafirperver davranamıyoruz.
Sırtımıza gereken önemi vermiyoruz. Sıcaklığının ve rahatlığının ne denli önemli olduğunu bir türlü anlayamıyoruz. Öyle alıştırılmışız ki ileri gitmek istemeye, biraz evvel gitmeye çalıştığımız yere vardığımızda daha ileriyi düşündüğümüzden tatmin olamıyoruz bir türlü. Sırtımızın gördüklerini yoksayıyoruz. Halbuki onun tanıklıkları daha uzun sürüyor. Rahatlığı bizi rahatlatıyor, boşluğu elimizi tetiğe iteliyor.
Sırtımıza gereken önemi vermiyoruz yeterince.
Aynada göremediğimiz için herhalde...

Tablo: Morisot

Yazılagelmiş bir yarım öykünün yazılmaya devam etmesini teşvik amacıyla parça parça yayınlanması silsilesi-3

Elim telefonda birşeyler düşünüyor gibi yapıyorum kendi kendime. Halbuki yalnızca arayabileceğim birilerini bulmaya çalışıyorum. Ne konuşacağım yahut ne mazeretle arayacağım önemini kaybetmiş. Yalnızca bir ses duymak istiyorum. Esasında duymak istediğim kendi sesim. Konuşmak anlatmak istiyorum. Dert tasa değil anlatacaklarım. Herhangi bir konuda yalnızca kendime özgü şeylerden bahsederek aslında o kadar da acınası durumda olmadığımı, hayatın zorluklarına karşı kişiliğimle direndiğimi falan hatırlamak istiyorum. Kim daha uygun acaba? Kişisel şovumu yaparak aklını alacağım ve egomu biraz olsun tamir edebileceğim hafif salak bir kız mı? Yoksa akıllıca çözümlemeleri ile beni anlayabilecek ve sonra bana anlatabilecek birileri mi? Düşününce akıllı insanların sırf kendimi tatmin etmek için onları aradığımı anlayacaklarını farkediyorum. Nazımı çekecek samimiyette kimseyi bulamıyorum. Dolayısıyla biraz da cinsel dürtülerle zamanında benden hoşlandıklarını düşündüğüm kızları kafamda sıralıyorum.vücudum hızla birkaçını arzuluyor. Birine mesaj atıyorum. Diğerini arıyorum. Cevap vermiyor. Kafam ısınıyor. Yetersizlik hissi kollarımın karıncalanmasını ve ağırlaşmasına sebep oluyor. Sigara üstüne sigara yakıyor, genzimin kuruluğunda uzun öksürük nöbetlerine teslim oluyorum. Demek ki aradığında mutlu eden bir adam değilim diyorum kendi kendime. Cazip bir adam değilim diyorum. Aslında biraz matrağımdır. Yerli yerinde söylediğim bir çok söz güldürmüştür insanları. Bazen dertler dinlemişim ve bazılarına yardımcı olduğum olmuştur. Ancak bir türlü beceremedim gerçekten paylaşacağım samimiyetler kurmayı. Sebebini biliyorum sanki. Hayat çok az üzdü beni. İstediklerimi nazlanmadan verdi. Bir türlü bilemedim gerçekten anlatmak kaygısının nasıl bir şey olduğunu. Anlatmaya değer bir dert yaşadığımı hiç düşünmedim. Hani içimde tuttuğum ve birilerine kendini değerli hissettirecek sırlarım yahut karanlık gerçekliklerim olmadı. Belki de bundan, kimse ile tam bir samimiyet kuramadım. Kimse tam olarak paylaştığımı düşünmedi hissettiklerimi. Ben yalın davranırken bir şekilde mesafeli oldum insanların gözünde. İşte şimdi bu yüzden içimi dökebileceğim kimse yok. Yalnızlığıma ortak çıkacak bir ses bulamıyorum. Kimse memnun olmuyor aramamdan. Bir kişi bile istemiy... telefon titreşiyor. Mesajımın cevabı beni bir kafeye davet ediyor akşam. Gülümsediğimi hissediyorum. Biraz evvelki düşüncelerimi saçma buluyorum. Yalnız bir adamın sayıklamalarını kendime yakıştıramıyorum. Hem sevilip özlenen bir insan olduğumun da farkındayım. Bir gömlek almaya dolabımın başına seyirtiyorum. Aynaya takılıyor gözüm, omuzlarımın duruşunu beğeniyorum.