Bir Dakika

Kalabalıktan sıyrılıp istasyondan inerken sağlı sollu asılmış reklam panolarına bakıyorum. Gülen insanlar, her tarafı çikolata yapmış bir çocuk ve ona hiç kızmadan anlayışla gülümseyen babası. Sonra kavanozlarca balın ortasında gururla arılarını seven bir çiftçi. Az ötede hep bir ağızdan gülümseyen bir dizi ekibi var hangi saatte güldükleri de yazıyor alt tarafta. Merdivenlerin sonunda oturan pasaklı yumurcaksa handiyse sinsice ekmek parası istiyor. Gözlerinde donuk bir parlaklıktan ziyade için için yanan bir haset ve karanlık var. Adımlarımı sıklaştırıyorum.
Uzun koridordaki tren ve insan sesleri arttıkça kararımdan vazgeçmekten, yine caymaktan, etkisizleşmekten korkuyorum. Trenin gelmesine bir dakika var, hızlanıyorum.
Rüştiye’den ayrıldıktan sonra anamın özlem dolu gözleri çok geçmeden beni değil uygun bir hanımefendiyle kendisine vereceğim torunları arar olmuştu. 19unda taze bir filizdim. Serpilmeye, yeni dallar ve derin kökler büyütmeye hevesli ve teşneydim. Yatakhanede belletmenlerin üstün görev duygusundan ziyade, biz biçare sübyanlara işkence edecek yeni yollar arar adımlarla volta attıkları koridora sızmayan mum ışığının etrafında konuştuklarımız, bana her suyun ve her toprağın tadılmaya değer, her yeni ruhunsa bir başka dil ve anlayış olduğunu muştulamıştı. Ders kitaplarının katı ve kısıtlı metinlerinin yanında ışıklar söndükten sonra koğuşumuzda dünyadaki yeni fikirlerin bayraktarlarını da okuyup tartışıyor, bu hararetli fısıldaşmaların bize çağrıştırdığı şiirleri bazen gülünç durumlara da düşsek içtenlikle okuyorduk. Şimdi düşündüğümde bu masum toplantılarda beni en çok mutlu eden şeyin gün ışığında zikretmediğimiz, taşımaktan dolayı bizi tehlikeye sokan fikirlerimizin o mum ışığında titrek birer çiçek gibi serpildiğini görmek olduğunu kabul etmeliyim.
Memlekete döndükten sonra niyetim, dul anamı ve kendi mütevazi hayatımı besleyecek bir iş bulup kendime kalan vakitlerde okumak, tartışmak, tartışacak bir arkadaş bulamazsam da yazmaktı. Ancak iş bulma telaşı geride kalıp kendimize bir düzen kurmamızla anamda gözle görülür bir huzursuzluk baş gösterdi. Kitaplara ve yine okul yıllarında alıştığım kahve ve tütüne düşüp evden çıkmadığım akşamlar gitgide çekilmez bir hal aldı. Çoğunluk vaktini mutfakta geçiren anam önce ne okuduğumu soruyor çoğunlukla yeni dünya düzeni, teoloji, tarih ve sosyoloji üzerine olan bu kitaplarda ilgisini çeken hiçbir şey olmadığını kendine inandırdığından sözü ne yapıp edip nişanlanan bir arkadaşıma yahut torun seven kendi arkadaşlarına getiriyordu. Neredeyse refah içinde yaşadığımız evimizde rahat batıyordu ona sanki. Okulunu askerliğini bitirmiş nihayet düzenini kurmuş oğlunun evlenmediği, mürüvvet denen şu ne idüğü belirsiz şeyin peşinden koşmadığı her dakika korkunç ve geri dönülmez bir kayıp gibi geliyordu ona. Uzunca bir süre bu imaları ve zorlamaları duymazdan geldim. Fakat bir yerden sonra annemin bu fikirle acı çektiğini, sabahları yatakları düzeltirken yahut akşam rehavetinde bulaşıkları toplarken kendini tutamayıp gözyaşlarına boğulduğunu, kısa ve acılı iç çekişler içinde kendini harap ettiğini fark ettim. Anam cahil bir kadındı ve kalan yıllarını torun severek ve ona bu torunu veren oğluyla kıvanarak geçirmek istiyordu. Bana açıkça söylemese de ruh halini anlıyordum, yaşlı bir kadının en doğal isteğini o kadar da yadırgamaz oldum. Hem nasıl olsa evlenecektim, içimde böyle bir his olmadığını hatta hayatım boyunca bir kadına adi dürtüler dışında bir şey beslememiş olduğumu bildiğim halde bu gerçeği çakılmış bir mıh gibi duyumsuyordum içimde.
Sonrası oldukça sancılı fakat çabuk oldu. Anamın özlediği, seveceği torunlarından ziyade evlenme hikayesi ile ortaya çıkan müthiş bitiriciliği dünya evi denen müesseseye olan derin hakimiyetiyle yıllardır içinde zorla tuttu kendisiymiş meğerse. En ümitsiz, en bitirici darbeyi ise sanırım düğün fotoğraflarını ilk gördüğümde yedim. O sahte ısmarlama gülüşler. Deklanşörün ve açılıp kapanan objektifin yüksek tavanlı stüdyoda yankısı. Arkada devamlı değişen ve yaşayacağımız yer dışında her yeri temsil eden perdeler inip kalkıyor. Fotoğrafçı evet diyor devamlı, “evet evet şimdi ıssız bir adada ikiniz varsınız, birbirinizi seviyorsunuz gülün, deniz, kum, evet güneş gülümseyin kumrular Evet evet işte böyle, biraz daha dik sen şimdi üstten evet çok güzel şimdi elini indiriyorsun beline evet şimdi kasıklarına deli gibi deli gibi” fotoğrafçı bizimle telefon seks yaparken Biz ıssız adada porno çeken iki yabancı gibi birbirimize dokunuyor ve gülümsüyoruz. Bir an önce bitsin istiyorum bu işkence, uzatır korkusuyla ağzımı bir tek gülmek için açıyorum. Zehra da bozuk fakat yaradılışı gereği herhalde, daha uyumlu işleri hızlandırıyor
Zehra iyi kızdır. Kalbi temizdir. Beni de sever. Fikretle büyük bir adanmışlık ve özenle ilgilendi sağ olsun. Benim de gönlümü hoş tutmak için elinden geleni yaptı doğrusu. Fakat düğün fotoğraflarında gördüklerim içimde devamlı kaynayan bir lağım, cerahat dolu bir yara olarak kaldı. Ben elbette korkunç ve yapmacıktım fotoğraflarda. Ama Zehra öyle ölçülü öyle doğal görünüyordu ki sırtımda 10 yıldır geçmeyen bir ürpertiye sebep oldu. O çile ve tacizin ortasında yansıttığı bu güzellik ve sadelik, öyle ki sahteliğini bildiğim halde şüphe düşürdü içime. Bu sahteliğe ve görüntüye böylesi hakim olmak, tüm iyiliğine ve gençliğine rağmen içinde taşıdığı bu müphem kabiliyet.
Evlendikten sonra yeni kurduğumuz evin borçları ve anamın keyfi yerinde de olsa daima çektiği para sıkıntısı beni daha çok çalışmaya zorladı. Tabii kitaplar ve fikirler azalarak yerini fazla mesailere, evin bir türlü bitmeyen ihtiyaçları için çıkılan alışverişlere, sonraki zamanlarda ise gece nöbetleri ve veli toplantılarına bıraktı. Geriye kahve ve tütün kaldı. Tüm bu telaşeden, yuva kurmaktan, çocuk büyütmekten hatta kariyer yapmaktan belli bir keyif ve tatmin aldığımı söylemeliyim. Fakat o uğursuz fotoğrafın iğrenç kokusu, bu sahtelikte karımın ve anlaşılan tüm dünyanın gösterdiği bu ince ustalık. Yıllarca yutkuna yutkuna bastırdığım bulantı.
Reklam panoları bana annemi, karımı ve dünya evine girişimizin onuncu yılı olan geçen hafta idrak ettiğim katlanılmaz gerçeği hatırlatıyor. Zehra ile yanyanayız, elim omzunda. Fikret ortamızda gözü pastanın mumlarında, bizim üfleyeceğimizi duyunca bozulmuştu zaten, fotoğrafta da ekşi ekşi duruyor. Zehra bildiğiniz gibi. Ve ben, geniş yuvarlak suratım ve iyice ortaya çıkmış kabak kafam, gözlerimin içi gülüyor. Fikrete kızmış olduğum halde, Zehra'nın bu fotoğraf diye tutturmasına bozuk atmış olmama rağmen duruşumdan, sanki içten bir çarpılmayla bükülmüş yine de biçimli ağzımdan aynı lağım kokusu geliyor. Ben yıllardır kovaladığım canavara dönüşmüşüm, fotoğraftan artık hesap dışı kalmış kendime bakıyorum. Bu fotoğrafa ve tüm dünyaya gösterdiği uyumun tam ortasında öldürmeliyim onu. İğrenç lağıma geri gömmeliyim.
Bu sefer caymayacağım, tüm saatlere, tüm reklam panolarına ve düğün fotoğraflarına inat yetişeceğim gelen trene ve önüne atlayacağım.
Koşa koşa peronda buluyorum kendimi. Bekleyen yolcuların uzak sesleri gar amirinin düdüğüne karışıyor, gülen çocuklar, duvarda yine reklam izmarit ve çerçöp dolu yol, yüzlerce kişinin ağırlığı ile tir tir titreyen raylar. Tren geliyor, ışıkları soğuk çelikte gittikçe yaklaşıyor. Derin bir nefes alıyorum. Önce ferah ve azad edici bu nefes tünelden gelen lağım kokusuna bırakıyor kendini içimi kaplıyor. Bir dakikadır bir reklam panosuna, iki fotoğrafa, bütün tanıdıklarına lanet yağdıran kendime, biçare halde koştura koştura yine en kolayı, en mücadelesizi seçen şu meczupa bakıyorum karşıdaki boş panonun camında. Tren ritmik ve öğütücü sesi ile aramıza giriyor. Gitgide yavaşlayan tren camlarında yine o lağım kokulu gülüşü görüyorum. Şimdi ben trendeyim o ise benim yerime eve dönecek.
Uğurlar olsun.

Halka Dokumak

Dokumacıların elleri kabalaşır yıllar içinde. Biz yine de anlayış gösteririz bu kaba ellere, çünkü bizim vermediğimiz her emek, göstermediğimiz her çaba, büyür, kutsallaşır gözümüzde.
Bizim de meraklandığımız sonrasında büyüttüğümüz tüm emekler başkalarına kutsal geleceğinden, yaptıklarımızı yapmakla kalmaz, anlatırız.Beyaz bir kumruya denk geldik geçen sabah. Yalnız uğramıştı yanımıza. Camın öte yanda koymadığım bulgurları arıyordu , bulamadı, bakındı, gitti, hafif kanadına binerek. Ben de hafif yanıma yükleniyorum bazen. sonu pek de iyi olmuyor gerçi. Sonra sanrılı yardım çağrıları, sabah mutsuzlukları, dostlardan biri bir ses veriyor da acemilikle onu da bezdiriyorum, bir diğer dostun verdiği müzikle avunuyorum. Denemeler yapıyorum,yerinden çıkacakmış gibi görünen her şeyi söküp, hepsini birden yerine koymaya üşeniyorum Üşenmesem, yerlerini karıştırıyorum sonra ister istemez kurcaladıklarımın varoluşuna katılıyorum.
Her gelen mevsim dağları ve sokakları, denizi ve bardakları başka renklere boyuyor. Bir seyirlik ki yaş gelir gözünüzden. Kuşlar teker teker. sonra çifter çifter konuyorlar pervazlara, Pencereler bir anda önem kazanıyor. Bir anda tüm prangalar çözülmüş gibi, atılmak geliyor dışarıya,  içimizden . İnatla oturuyoruz. Kudretinden korktuğumuz, bu kadim atalet. Korkumuz mıh gibi çakılıyor içimize . Yine de tüm bunların bir oyun olduğunu bilmenin verdiği bir ferahlığın içindeyiz. Korkmuş gibi yapıyoruz ki zevki çıksın. Halbuki tam şimdi Macellan gibi dönüp dünyayı, bir de açları besleyip bir parça esenlik bağışlamak işten bile değil. Ama işte, tadını çıkaracak ya kerata rol yapıyor aklınca.

Ferahlık ile esenlik zamansal bakımdan çok ilgi çekici , uzun vadelerden damıtılmış kısa anlarda parlıyorlar geniş zamanda ise ancak yoklukları tespit edilebiliyor, başkalarının hayatlarından harici varlıklar olarak yanıp sönüyorlar. O halde en doğru amaç bellediğimiz bu iki kavram en iyi senaryolarda bile ufacık bir avuntudan ötesini veremeyeceğinden uğruna yaşadıklarımıza kıyasla bir hayal kırıklığı olmanın ötesine geçemiyor. Bir ideal aranacaksa buraları pek elverişli değil doğrusu.

Kuşlar hala gelmedi. Ne zamandır sesleri de gelmiyor bir anda kalkıp gittiler mi yoksa mahallenin kaynayan sularını mı buldular patlak bir boruda diyorum. Lakin önümüz kış umarım ihtiyaç anında bulurlar bizim pervazı.

Hava açtı akşama doğru, yarı kör uykumdan uyandım ben de. Bir duş alıp ceketi çektiğim gibi sokağa attım kendimi. Bir kültür evinin barında oturuyorum. Güzel sesli ve gülüşlü kadınlar işgal ediyorlar en yakındaki masayı. Hoşuma gidiyor doğrusu, bu pozlu da olsa cıvıl cıvıllıkları güzel şeyleri çağrıştırıyor bana. Hafif kalkık burunları, kemik çerçevelerin ardında oynaşan gözleri siyah bir köpeğin havlamasına karışıyor. Bir yudum daha alıyorum biradan. biraz daha izliyorum kızları ; onlar izlenmekten memnun ben izlemekten medenice yaşayıp gidiyoruz bu huzurlu akşamda.

En çok cesaret isteyen evden çıkmak aslında. Çünkü bu cesaret korkulandan ziyade boş vermişliğe karşı gösteriliyor. ve eminliğe, atalete. Cesaretin içi bambaşka anlamlarla doluyor böylece, basitlikle kutsanıyor.

Olmak istediğimizle olduğumuzu mukayese ettikçe ikisi de konu dışı kalıyor. Kendimize dürüst olmayı unutuyoruz, daha kötüsü kendimizi kandırdığımızı da unutuyoruz.

Şimdi eskisi kadar kalabalık pasaj ucuz kitap peşinde öğrenciler dost sesli kitapçılar ve havalı plakçılar var.

İstanbul, sonbaharı giyinmiş fakat yazın enerjisi daha tükenmemiş. Adımlar hızlı, başlar o kadar eğik değil. Oturduğum yerde panikliyorum sonra nefes alıp ferahlıyorum. Çünkü nefes almak bize yaşadığımızı ve gerçekliğimizi müjdeliyor.

Sevdiklerimizi, sırlarımızla koruduğumuzu sanıyoruz. Oysa dillenmemiş tüm duygular, sinsice bir öfke besliyor, bahçeyi bürümüş yabani otlar gibi içimizde büyüttüklerimizden çalıyorlar. Biz aynı bahçelerden beslenenler, en çok kendimize ihanet ediyoruz böylelikle. Korkular bizi gizliyor sanıyorsanız yanılırsınız. Korkular bizi yok ediyor. O halde bize yakışan yani bilmenin ve hissetmenin getirdiği sorumluluk dürüstçe yaşamak oluyor. Nihayetinde inancımız bizi ele veriyor. Seve seve teslim oluyoruz. Kendimize ve sevgiye.