Clark Kent & Samimiyet üzerine

Serinkanlılık tam karşılığı olsa gerek: cool olmak. İlk bu tabirin yayıldığı zamanları hatırlıyorum hepimiz bir Allah'ın kuluyuz şakası yapılırdı. İngilizce tabirlerin dilimize yavaş yavaş kalıcı yerler edinmeye başladığı zamanlardı. O zamanlar günlük konuşmalar içerisinde insanlar ingilizce bir kelime kullandığı zaman hemen irkilirdik. Ya nasıl yoz bir insanla konuştuğumuzu düşünür yahut ne kadar da bilgili kültürlü olduğunu aklımızdan geçirirdik. Bu kadar yaygın değildi o zamanlar. Bu kadar normal değildi.
O zamanlar bu cool olmak meselesi çok soyut gelirdi bana. Filmlerde görülür gibi gelirdi ancak. Yapmacık gelirdi. Sanki kamera durduğunda "cool"luk da kalkardı ortadan.

Samimiyet bir meziyet derler. Ben buna çok inanmıyorum. İçinden geldiği gibi hareket etmekte bir marifet olduğunu sanmıyorum. İstediği şeyleri yaptığı için takdir edilmemeli insan. Özenilebilir belki ama takdir edilmemeli. Hayranlık kişiliğine değil istediği gibi davranabildiği için bahtına olmalı. Bir erdem değil samimiyet kanımca. Takdir edilebilecek şey insanın anlatma ve beğenilme kaygısına kapılmaması olabilir belki. Çünkü ufak tefek şeyler dışında kişiliği ile ilgili beğenilme kaygısı olmayan kişi gerçekten samimi olabilir. Karşı tarafın hoşuna gidecek bir şey söylemek yahut onu etkileyecek birşey söylemek değil. Gerçekten içinden geçeni söylemek. Sonuna fazla bakmadan. Kameranın karşısında güzel görünüp görünmediğine çok da aldırış etmeden.

Bazı sinema yahut tiyatro sanatçıların bir kişilik bozukluğu gelişebileceğini duymuştum. Öyle çok da şaşırtıcı birşey değil aslında. Örneğin çok ünlü bir sinema yıldızısınız. Ve herkes sizi olağanüstü güçleri olan her cümlesi birbirinden seçkin olan biri olarak biliyor. Süpermensiniz diyelim. Hayranlarınıza fotoğrafınızı imzalarken Clark Kent bile değilsiniz aslında. Her kimseniz O sunuz. Ve hipokratça kendi adınızı yazarsınız fotoğrafınızın üstüne. Ve hayranınız da sizin imzanızı aldığı için değil süpermenin imzasını aldığı için, arkadaşlarına anlatacağı süper bir hikayesi olduğu için gülerek ayrılacaktır yanınızdan. Sizin konumunuz onun için süperdir. Süpermeni oynadığınız için süpermen olur çıkarsınız insanların gözünde. Ama kendinizi kandıramazsınız. Süper görme gücünüz olsa insanların iççamaşırlarına bakmak isteyeceğiniz gerçeğini yadsıyamazsınız. Yadsıyamadığınız için de şüphe edersiniz kendinizden. Herkimseniz artık O olmak istemezsiniz artık. Süpermensinizdir çünkü siz. Ancak dikkat çekmemek için Clark Kent gibi giyinebilirsiniz.
Bu durumun son dönemdeki en belirgin örneği Charlie Sheen olsa gerek. Son yıllarda rol aldığı dizide devamlı alkol alan, yalnızca eğlenerek vakit geçiren, son derece kolay para kazanan, her gece hemen hemen başka bir kadınla birlikte olan, üstüne üstlük normal bir hayat yaşamaya çalışan kardeşi ile dalga geçerek yaşayan bir insanı canlandırıyor. Parlak bir ekranda son derece keyifle izlenen bu yaşamı kameralar olmadan yaşamaya başladığını gözlemliyorum. Belki tek fark olarak Clark Kent'liği değil direk Süpermenliği seçiyor.

Bu duruma Clark Kent sendromu diyelim bu yazı için. Zamanımız Clark Kent sendromunu sıradan insanlara bulaştırdı gibi geliyor bana. Çünkü artık herkes biraz kamera karşısında yaşıyor. Her düşündüğümüz, her yaptığımız rahatlıkla takip edilebiliyor parlayan ekranlarda. Evet kendini, "derdini" anlatmak da bir sakınca yok bu yalnızca insani ancak gösterdiği şeyin de beğenilmesini istiyor. Herkes biraz oynuyor hayatını. Artık "cool" olmak yalnızca sinema sanatçıları için değil sosyal herhangi bir ilişkiye giren tüm insanlar için gerekiyor.

Ve dolayısıyla arkadaşlarınızın yanında kahkahalar atıyor belki odanıza dönüp ağlıyorsunuz. Sevgilinize ne denli değer verdiğinizi söylerken, nasıl da cinsel ilişkiye girdiğinizi yine gülerek arkadaşlarınızla paylaşıyorsunuz. Evinizde ailenizin biricik seçkin çocuğusunuz değil mi? Ancak rahatlıkla ufacık uyuşturucu kaçamağınızı keyifle anlatıyorsunuz. Hangisi sizsiniz? Hangisi gerçekten biziz? "Ben 'böyle' bir insanım ancak 'bunları' da yaptım" demeyi pek severiz. O "böyle"liği ne zaman yaşarız acaba. Ölüm döşeğinde hatırlarken mi? Hatırlamak da kendi kendimize anlatmak kendi kendimize oynamak değil midir zaten?

"Cool"luk müessesesi bir çok genç erkek ve kadının sosyalleşmesine ve sevişmesine kaçınılmaz bir katkı sağlıyor orası kesin. Peki ya karşılığında ne alıyor? Yarım kalmış bir kişiliğin tamamlanması için belki bir ömür sürecek bir çabanın içine atıyor. Samimiyet ise bir önem arzetmiyor artık. Samimiyetiniz ancak karşı tarafa "cool" geliyorsa işinize yarıyor. Siz bir işe yarasın istemiyorsunuz evet sadece istediğiniz gibi davranıyorsunuz iki adım ötesini hesaplamıyorsunuz. Ama belki de öyle yapmanız gerektiğini iki adım sonra içine düştüğünüz saçma sapan pozisyona girdiğinizde anlıyorsunuz. Bu zamanların ruhu samimilere pek de yardımcı olmuyor. Ama zamanın ruhuna göre değişmeyi de midem kaldırmıyor.
Farkındalıkta teselli arıyorum. Kendim gibi olmama neredeyse mani olan sosyal yargıyı kınıyorum.
Tatminimi biraz ötemde kaynayan kazanda ellerimi ısıtmakta arıyorum.

Gece düşünceleri üzerine

ipin ucunu çekersen
düğümdür çıkışları...

Gün Üzerine

Güneşli bir gün herşeyi getirebilir insana. Mutluluk getirebilir örneğin. Nefret getirebilir mesela. Tadınızı tuzunuzu kaçırabilir, şeker anılar da serpebilir hatıralarınıza. Ama başlarken farkında olmasınız nasıl bir güne uyandığınızı, nerede uyandığınız, çok da farkettirmez bazen hissiyatınızı. Ama tüm günlerinizin içine de edebilir. Yani aslında günün ne getireceğini hiç bilemezsiniz. Sizi şaşırtmamayı da seçer bazen zaman. Zaman mefhumunuzu da unutturur ama arada sırada. Ve gün bittiğinde ve yatağınıza yahut başkasının yatağına girdiğinizde gözleriniz önce tavana dikiliverir siz anlamadan. Yahut kapının altından sızan ışığı farkedersiniz. Kötü günlerinizin muhasebesi yine kötü günlerin gecesinde sizi bulur. İçinden çıkılır yahut çıkılmaz her ne ise sorununuz, mercekler altında gözünüzde büyür. Yine ve yine düşünürsünüz nelere malolup nelere yol açtığını bugünün. Pozitifse bakışınız o güne karşı, sayılı olduğunu kabullendiğiniz bu durumun tadını çıkarmak istersiniz. Ve kurcalamazsınız fazlaca; rehavetin sıcaklığı yorganınıza bulaşır göz kapaklarınız ağırlaşır ve kaldığınız bu harika yerden devam etmek adına bir mola verirsiniz oyununuza...
Yahut yalnızca benim bilmiyorum...

İlhan Berk üzerine

Hiç İlhan Berk şiiri okudunuz mu? Ben okumamıştım. Belki bana kalsa daha uzun da bir süre okumazdım. Evet kitabını almıştım okurum diye, ancak kitaplığımın bir bölümü halen okurum diye aldığım kitaplarla dolu. Hollanda'dayım şu an bilmiyorsunuzdur belki. Yanımda öyle çok fazla türkçe kitap taşıyamamıştım. Bu sabah tatlı bir ispanyol gitarının ezgileri eşliğinde İlhan Berk okumaya başladım. Yapı kredi yayınlarının İlhan Berk'in tüm eserleri topladığı serinin ilk kitabının ilk şiirindeyim hala. Adı İstanbul. Uzun çok uzun bir şiir. Ki ben çok sevmem uzun şiirleri. Bir şiir uzadıkça sanki yoğunluğu azalırmış gibi gelir. Bu uzun bir şiir ve dedim ya halen bitirmedim şiiri sonuna kadar. Ve umarım tüm kitap bu şiirdir. Çünkü İstanbul'u hiç bu kadar güzel gezmemiştim. Çünkü İstanbul'u hiç bu kadar özlememiştim.
Yürüyormuş gibi hissediyorum İstanbul sokaklarında. Ve uçuyormuş gibi. Sanki olup biten herşeyin farkındayım sırça sarayında dünyanın. Saray, çünkü tüm müştemilatı çıkarınca ancak bir saray kalır geriye İstanbul'dan. Sırça, çünkü her adımımda bişeyleri kırıyormuşum gibi gelir narin İstanbul'un. Kimi insan rakip eder kendine bu şehri bense hep kırılırsa bir parçası bir yerlerimi kesecek diye korkarım narin güzelliğinin.
Bu farkındalık görmek gibi değil. Duymak gibi değil. Sanki dokunmak her olup bitene. Avaz avaz bir bağırışı ellerinde gezdirmek gibi. Ufak bir kız çocuğunun yerde karıncalanmış şekerine akıttığı gözyaşlarını biriktirmek gibi bir hokkanın içinde, dökülmesin daha fazla diye.
Öyle güzel ki İlhan Berk'in kağıttan parlayan sesi. Bilmiyorum belki ben çok özledim yaşadığım yeri. Ama yine de daha az değerli yapmıyor hiç birşeyi.
Ve hiç bu kadar güzel olduğunun farketmemiştim bana ait olan zamanların;
" Bu sokağın Polonya'lı bir kızı vardır,düşünürüm
Bunun Krallar ve Padişahlar kadar hür akşamüstleri vardır
Seyyar bir sinema makinesinden uzak memleket resimlerine
bakılır"
İlhan Berk saygılar ve selamlar olsun

"Sen çiçekli beyaz sabahlığınla hatırıma gelirsin
Bir minyatür misali yüzün berber dükkanlarının camlarına
işlenmiş
ağır bir çay kokusu dağılır saçlarından
iki yanında çok defa aşksız garip insanlar oturur
...
Bu gelip geçenlere gülen kadın artık hiç kimseyi beklemediği
için neşeli
Bu en çok aşktan korkar
Bu sıkıntıyı sevmez başını alıp gider
...
Benim onlar için yazdığım şiirler vardır
Neşredemem..."

Fotoğraf: Kâmil Şükûn

Yazılagelmiş bir yarım öykünün yazılmaya devam etmesini teşvik amacıyla parça parça yayınlanması silsilesi-4

"Çok fazla insanın, çok küçük bir yere doluşup ilkel tempolar eşliğinde tepişmesine parti diyoruz." Müziğin sesi çok yüksek olduğundan anlamıyor ve gülümseyerek "evet" diyor. Bas tonların baskın olduğu anlarda bacaklarıyla tüm vücudunu sallıyor yahut ani bir hareketle sıçrıyor. Dans dedikleri şey. Bu dansları hiçbir zaman anlamamışımdır. Ne valsin zarifliğini taşır, ne de bir çarliston ezgisi gibi kıpır kıpır yapar insanın içini. İlkel. Müzik için de dans için de söyleyebileceğim tek şey bu. Hem bir şarkının bütünlüğünü müzik, söz ve bu ikisinin uyumu oluşturur. Müziğiniz sözlerinizin hissiyatını kulaklara fısıldamıyorsa yahut sözler kafiyeli olmaktan öte gidemiyorsa şarkınız eksik olmaya mahkumdur. Ve bunca insan eksik ezgiler eşliğinde zıplıyor, anlamadıkları bir dilde tanımadıkları insanları dövdüklerini, anneleriyle yattıklarını, sevdikleri kadının mahallelerindeki fahişeden çok daha iyi olduğunu yahut cinsel organlarını yalattıklarını bağırıyorlar. Her seferinde şaşırıyorum.
"Birer bira daha mı içsek? Ben de bir tuvalete gideyim geleyim." Yemekte de bunu yapmıştı. Onun anlayamayacağı şekilde gülümseyip bara doğru yaklaşıyorum. İnsan kalabalığının içinde ilerlemek çok zor. Aynı anda, "şu" anda kaç kişiye dokunduğumu düşünüyorum. Şu 30 metrekarede kaç kişi birbirine dokunuyor. Permütasyon formülünü unutmuşum, yıllar sonra ilk defa bir işe yarayacaktı.
Kokular. Aklıma en sevilen yemeklerin aynı tencerede kaynatıldığı geliyor. Birbirine karışan kokular ter kokusunu bastıramıyor. Eski sevgililerimi hatırlıyorum, okuldan 2-3 kişi geliyor aklıma, geçenlerde kapıya gelen satıcıyı düşünüyorum. Ne kadar çok kişi aynı parfümleri kullanıyor..
Birasını uzatıyorum. Yüzü bir anda genişliyor, soğuk bir içeceğe niçin bu kadar sevindiğini düşünürken koşarak etrafımızdaki insanlardan birine sarılıyor. Sesin ne kadar yüksek olduğunu, ikisinin de çığlık attığını görür ancak duyamazken yeniden farkediyorum. Yanıma geliyorlar. Nereden tanıştıklarını açıklarlarken şaşırıyorum. Ne kadar birbirlerine benziyorlar! Konuşma tarzları, kıyafetleri ve makyajları o kadar aynı ki ikisini birbirinden ayırmak çok zor olacak diye düşünüyorum. Kısa bir süre sonra beni unutuyorlar, fırsattan istifade edip kenarıya bir yere geçiyorum. İnsanları izlemeye başlıyorum. Herbirinin içine düştüğü öfori halini şaşkınlıkla izliyorum. Eğlenmedikleri gerçeğini nasıl da orada bulunmuş olmanın getireceği sosyal avantajla unutuyorlar. Hiçbiri ile vakit geçirmek istemediğimi farkediyorum. Nasıl bu kadar yabancı olabilirler? Hissiyatlarından ve kendiliklerinden nasıl bu kadar yabancılıklaştıklarına inanamıyorum. Eski bir söz geliyor aklıma. Herkesin deli olup olamayacağını düşünüyorum. Psikoloji bilimi deli kavramında çuvallıyor.
Nihayet eve gidiyoruz. Gecenin benim için tek gerçek bölümü yaklaşıyor. Kız da ne olacağının farkında ancak kendisinin bir fahişe olmadığından emin olabilmek için birer kadeh içki içmeyi teklif ediyor. Hiçbir anlam ifade etmeyen, her kelimesinde bir diğer cinsel çağırışım taşıyan bir konuşmanın sonrasında yatak odasına geçiyoruz.
Parfüm sürmemiş olmasına çok seviniyorum. Teninin kokusunu içime çekiyorum. Ellerim yumuşak hatlarında geziniyor, estetik duygum kapalı gözlerimin ardında tatmin oluyor. Öpüşündeki, vücut hatlarındaki kadınsılığın tadını çıkarıyorum. Yaptığım işi ağırdan alıyor olmam karşımdakini tahrik ediyor. Son derece bencilce olan bu durum ona benim hakkımda içinde " serinkanlı, abaza değil, karizma, Beni beğenmedi mi?" gibi sözlerin geçtiği birtakım şeyler anlatıyor. Tadını çıkarıyorum.
Ertesi gün yaşanan anlamsız ilişki konuşmalarının, her seferinde olduğu gibi yine , sevişmeye değmeyeceğini düşünüyorum. Birbiri ile çelişkili bir kaç şey söyleyip konuşmayı sonlandırıyorum. Çok fazla kalbini kırmadan hatta memnun bir şekilde bırakarak sokağa fırlıyorum. Mart buz gibi bir güneşi bulutların öte yanında gezdiriyor. Göreceli aydınlıkta cinsel tatminin üzerimde bıraktığı keyifle ilerliyorum.