İlüzyon üzerine

Kesinsiz olguların varlıkları ile birlikte yanlarında vaadedilmiş sözler getirmekte oldukları, söylenecek birşey bulunamadığında daha çok gözümüze çarpıyor. Hem, hepimiz güvende hissetmek istiyoruz kendimizi, güvenmek istiyoruz; hem de ağzımızdan çıkan lafların büyüklüğünde ezilmek istemiyoruz. Dolayısıyla elimizdekini kabullenmek yahut olan biteni olduğu gibi yaşamak çok zor oluyor. Şayet hani gerçekten güveniyorsak elimizdekine, bir üst perdeden çalmaya başlıyor vaatlerimiz. Uyumlu sözcükler, çabasız sarfediliyor. Ancak farkediliyor ki sonradan, büyükmüş hakikaten verilen sözler, öyle büyükmüş ki tereddüte götürüyor; bu sefer bu tereddüt yaşatmıyor bizi. Güvenmek ve üzerine büyük konuşmak istediğimiz olguyu sorgulamaya başlıyoruz. Sonuçlar şaşırtıcı oluyor. Çünkü evvelden ümitli bir inançla değerlendirdiğimiz şey artık eleştirel bir gözlüğün ardında kendini kanıtlayamıyor. Üstelik biz romantik içgüdülerimizle olgunun - herhangi bir destekleyici argüman olmadan- kendi kendini meşrulaştırmasını istiyoruz.
Ve sonuç, birkaç seçkin-şanslı örnek dışında aynı oluyor. Kafamızda oluşturduğumuz şeyin gerçekteki geçersizliği, kafamızın içindekini de yıkıyor. İşler bu duruma geldiğinde iki temel seçenek çıkıyor önümüzde.
İlk olarak olgumuzun yetersizliğini, hamlığına vakit isterliğine veririz. İçimizden de sabırsızlığımıza söveriz. -Halbuki çok hipokratçadır bu, çünkü sorgularken de bunu kaçınılmaz olarak yaptığımızı biliyorduk- Eski bakış açımızın rahatlığını özlediğimizden, eski gözlüklerimizi takmaya çalışırız. Ancak daha da bozulmuş gözlerimize eski gözlükler iyi gelmez. Bir müddet kabulleniriz baş ağrısını. Bir müddettir bu, çünkü aslında kabullenmekte değil, zaman vermekteyizdir. Zaman veririz çünkü isteriz ki eski gözlüklerin camları değişsin, çerçevesi aynı kalsa da. Yani isteriz ki olgumuza yine can-ı gönülden inanalım. Bir mucize olmasa da bir sıradışılık romantik beklentilerimizi tatmin etsin ki, güvenelim. vaatlerin altında ezilmeyelim.
Bir diğer seçenek ise aslında hep ilk aklımıza gelen seçenek. Yani bırakmak, olgudan vazgeçmek, terketmek. Ve yeni olgular aramak, bulana kadarki bocalamayı göze almak. Genelde ilk seçeneği değerlendirmeden bu seçeneği tercih etmeyiz. Ancak kabullenmeye çalışmak para etmeyince bu sefer tek seçeneğimizi, kendi tercihimizmiş gibi gösterir; "aslan yürekliliğimizi" adeta bağırarak, vazgeçtiğimizi söyleriz. Bu terciğimiz bizi ilüzyonumuza götürür. Vazgeçebilme opsiyonunun bize yapıştırdığı özgür olma yaftasını yanağımızda sıcaklıkla hissederiz.
Halbuki tüm bu anlatılanlar bir özgürlüğün değil, bir bağımlılığın anlatısıdır. Temel olan bağlanma ve güvenme ihtiyacıdır. Başaramayıp vazgeçmek ise özgürlük değil, yeni bir bağımlılığa hazır olmaktır...

Fotoğraf: Can Esmer